آمارهاي ارائه شده از يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري بيانگر کاهش 77/10 درصدي کشفيات آثارفرهنگي و تاريخي کشور در 30 استان کشور است.
به گزارش ميراث آريا (chtn) بررسي آمارهاي يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي نشان ميدهد که ميزان کشفيات آثار فرهنگي و تاريخي کشور در شش ماهه نخست امسال در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته در حدود 77/10درصد کاهش داشته است.بررسي اين آمارها بيانگر کاهش 47/26 درصدي باندهاي متلاشي شده مربوط به کشفيات آثار فرهنگي و تاريخي در 30 استان کشور است.همچنين در اين بررسي اعلام شده که در حدود 77/19 درصد از ميزان افراد دستگير شده در اين باندها نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاسته شده است.بررسي آمارهاي ارائه شده از کشفيات آثار فرهنگي تاريخي 30 استان کشور نشان مي دهد که ميزان کشفيات آثار فرهنگي تاريخي در استانهاي يزد و زنجان33/33،هرمزگان67/66گيلان18/68،قزوين67/91 ،تهران91/73، اردبيل 61/75،ايلام10/88،آذربايجان غربي70 و آذربايجان شرقي 40/23 درصد کاهش يافته است./118
دومین اردوی انجمن دوستداران که در اواخر مرداد ماه برگزار شد مورد استقبال جمع کثیری از اعضای انجمن قرار گرفت.
این اردوی دو روزه که مقصد آن شهرهای گلپایگان و خوانسار بود توانست خاطرات خو را در ذهن اعضای فعال انجمن بر جا بگذارد. از جالبترین نقاط بازدیدی میتوان ارگ گوگد را نام برد. این قلعه تاریخی در نزدیکی شهر گلپایگان قرار دارد هر چند استفاده از سنگ های تزئینی ساختمانی به جای آجرهای سنتی و تخریب فضای تاریخی قلعه و ساخت قلعه شیک امروزی برای میراثیان جلوه خوبی نداشت اما توجه مردم و مسئولین آن شهر به این اثر قابل تحسین بود؛ برای اسکان شب هم آموزش و پرورش مکان اسکان بچه ها را آماده کرد (دو ساختمان مجزا برای خانم ها و آقایان با امکانات کامل) که جا دارد از رییس آموزش و پرورش هم تشکر کنیم هر چند وسایل سرمایشی آن کمی دیر راه افتاد و ما پس از تعویض چند آموزشگاه بالاخره توانستیم به آنجا برسیم ... . در اردو های قبلی با وجود سنگ تمام های انجمن باز تعدادی از بچه ها ناراضی به نظر می رسیدند اما در این اردو کسانی که به زمین و زمان ایراد می گرفتند، نه تنها ایرادی نگرفتند بلکه به نظر می رسید یک حس خاصی در جو حاکم بود، انگار هیچکس نمی خواست این دو روز به سر رسد.
از آنجایی که انجمن دوستداران با تشکیل و تقویت ستاد ها و کمیته های خود سعی کرد تا با پیشبرد اهداف در محور میراث فرهنگی و آشنایی مردم با گذشته و تاریخ نوش آباد پیشرفت قابل ملاحظه داشته باشد و با پشتکار و همت والای اعضای خود به عنوان فعالترین انجمن لوح تقدیر از ریاست کل سازمان دریافت نماید. از دیگر فعالیت ها میتوان کمیته های مخصوص ثبت بناها ،اشیاء و اسناد تاریخی اشاره کرد که توانسته پرونده اکثر بناهای تاریخی ازجمله برج عشق آباد ،کاروانسرای فخر آباد، قلعه وزیر زیارتگاه های رقیه خاتون و شاهزاده ابراهیم و ... و تقریبا 100 شی تاریخی از دوره های اسلامی ،سلجوقی ،صفوی تا قاجار را برای ثبت آماده نماید. همچنین این انجمن برای رفاه حال گردشگران از اعضای کمیته های خود برای راهنمایی مسافران استفاده کرد و برای ساماندهی به امر گردشگری ستاد ویژه نوروزی تشکیل و به دنبال آن ایستگاه نوروزی آماده شد تا به راهنمایی بهتر گردشگران بپردازیم. با وجود تمامی سختی ها و مشکلات موجود متحمل شده در طول ایام توانستیم تا حدودی رضایت گردشگران را جلب نماییم. ما برای آسودگی بیشتر مسافران با هزینه شخصی اعضای انجمن، بروشورهایی آماده کردیم که شاید هیچگاه هزینه آن بازگشتی نداشته باشد ولی از آن خرسند بودیم که مسافران در شهر مان سرگردان نمی مانند و با داشتن آن حداقل بدانند که به یک شهری آمده اند که برایشان ارزش قائل می شوند.
ايوان مسجد جامع نوش آباد يكي از مهمترين بناهاي تاريخي شهرستان کاشان در شرف نابودي است.
خبرگزاری ایرنا - اين بنا از يادگارهاي دوره سلجوقي، مشتمل بر مناره كتيبهدار اين دوره، ايوان شمالي دوره ايلخاني و ايوان جنوبي و سه درب تاريخي از دوره صفوي است و شبستان آن مربوط به دوره قاجار ميباشد.
شهرداري نوش آباد براي ايجاد بسترهاي مناسب در
جهت شکل گيري توسعه پايدار شهري نوش آباد، با همکاري دفتر بافت هاي تاريخي کشور، توجه به ميراث فرهنگي را در الويت برنامه هاي توسعه شهري قرار داد.
Discovery of Historical Evidence in Isfahan Province
 | ||
 : در دوران باراني بين آخرين دوره هاي يخچالي (زمين شناسي) به نظر مي رسد در مرکز ايران درياي پهناوري گسترده بود. اين دريا با شروع عهد خشکي بتدريج کوچک و خشک شد که اکنون در محل آن کوير بزرگ مرکزي برجاست و بشر در دوره استقرار در روستاهاي اطراف اين محل اسکان يافته است ، چنان که قديمي ترين تمدن ها را مي توان در حاشيه هلالي شکل کوير يافت. يکي از قديمي ترين تمدن هاي اين حاشيه تمدن سيلک است. تپه هاي موسوم به سيلک واقع در 2 کيلومتري جنوب غربي کاشان يکي از کهن ترين مراکز استقرار بشر در فلات مرکزي ايران به شمار مي آيد. حدود 7 هزار سال پيش مردم سيلک پايه و اساس تمدني را بنيان نهادند که در دوره هاي مختلف پيشرفت شاياني را به دست آورد. نشانه هايي از اين پيشرفت و ترقي را مي توان در آثار سفالين و اشياي مسي و مفرغي به دست آمده از اين تپه ها (تپه هاي شمالي و جنوبي سيلک) که امروزه زينت بخش بيشتر موزه هاي معتبر ايران و جهان است ، مشاهده کرد. اقوام سيلک که داراي ابداعات و نوآوري هاي فراواني در صنايع آن دوران بوده اند ، با تمدن بين النهرين و مناطق ديگر ايران ارتباطات فرهنگي و اقتصادي داشته اند. تمدن سيلک به عنوان يکي از نخستين تمدن هاي دشت نشين براي باستان شناسان از اهميت قابل توجهي برخوردار است ، خاصه آن که در کوزه گري و نگارگري و استفاده از آجر پخته در بناي ساختمان ها و موارد متعدد ديگر به پيشرفت هاي قابل ملاحظه اي رسيده بودند. گرچه ردپاي اين تمدن ناگهان در تاريخ گم مي شود و مردم سيلک براثر هجوم اقوام تار و مار و گريزان مي شوند ، اما برخي بر اين عقيده اند که ساکنان سيلک پس از ويراني شهر و ديارشان به چشمه ساران بويژه نياسر و نوش آباد پناه برده و آبادي هايي را به وجود آورده اند. با توجه به اين که در منطقه کاشان آثاري از دوره هخامنشي و اشکاني وجود ندارد و پژوهش هاي باستان شناسي نيز در اين منطقه بسيار محدود بوده است از تمدن اين دوره در کاشان اطلاعات زيادي در دست نيست ، ولي کشف سکه هاي نقره متعلق به دوران هخامنشي و اشکاني در اين منطقه نشان از ردپاي تاريخ دوره هخامنشي و سلوکي دارد. کشف گنجينه اي متعلق به اواخر هزاره اول پيش از ميلاد در روستاي مرق گواهي بر امتداد مدنيت در منطقه کاشان تا اواخر دوره هخامنشي است. گرچه اخبار و مدارکي از دوره اشکانيان در اين منطقه به دست نيامده است ، اما قراين متعدد تاريخي خبر از آباداني و رونق کاشان در دوره ساسانيان مي دهد. وجود آتشکده هاي نياسر ، خرمدشت و نطنز ، اشارات مولف تاريخ قم به مناطق باستاني چون نياسر و نوش آباد ، اخباري مربوط به يک شهرک دوره ساساني به نام سارويه در منطقه کاشان که به گزارش تاريخ نويسان تا دوره اوليه اسلامي نيز آثاري از آن بر جاي بوده است همگي گواهي بر اين مدعاست. درباره وجه تسميه کاشان سخن بسيار است ، ولي با در نظر گرفتن معني واژه هاي کاس ، کاسه و کاس آب و موقعيت کاشان در قديم اين واژه مي تواند گرفته شده از کاس باشد که در اصل کاشان و به مرور زمان به کاشان تغيير شکل يافته است. زبان شناسان بر اين باورند که نام کاشان به معني خانه هاي تابستاني است که با چوب و ني ساخته مي شده است ؛ ولي برخي ديگر نام کاشان را ماخوذ از کلماتي چون کاسيان ، کاشيان ، کي آشيان و کاه فشان ، کاسو يا کاشو مي دانند. در کل درباره وجه تسميه کاشان و نام اوليه آن از طرف مورخان و باستان شناسان عقايد گوناگوني ابراز شده که به چند مورد آن اشاره مي شود: 1- از آنجا که اين شهر در قرون متمادي مرکز ساخت بهترين کاشي ها بوده آن را کاشيان و کاشان ناميده اند. 2- گروهي از باستان شناسان پس از حفاري هاي باستان شناسي در تپه هاي سيلک به اين نتيجه رسيده اند که نام کاشان مشتق از کلمه کاشو يا کاسوست و آن نام قومي کهن بوده که در بين النهرين مي زيسته اند و سپس به اين سامان نقل مکان کرده و نام محل اسکان آنها کاسيان يا کاشيان خوانده شده است. 3- ملک الشعراء بهار در ديوان خود وجه تسميه کاشان را معبد و جايگاه جشن و دل آسايي دانسته است. 4- مولف کتاب فرهنگ واژه هاي فارسي در زبان عربي مي نويسد: کاشان به خانه هاي تابستاني اطلاق مي شود که با چوب و ني ساخته مي شد. 5- مولف کتاب آثار تاريخي کاشان و نطنز مي نويسد: چون اولين جايگاه آباداني در اين ناحيه به پادشاهان اساطيري در کنار چشمه فين ساخته شده آن را کي آشيان يعني جايگاه حکام گفته اند. |
در دوران باراني بين آخرين دوره هاي يخچالي (زمين شناسي) به نظر مي رسد در مرکز ايران درياي پهناوري گسترده بود. اين دريا با شروع عهد خشکي به تدريج کوچک و خشک شد که اکنون در محل آن کوير بزرگ مرکزي برجاست و بشر در دوره استقرار در روستاها در اطراف اين محل اسکان يافته است چنان که قديمي ترين تمدنها را مي توان در حاشيه هلالي شکل کوير يافت. يکي از قديمي ترين تمدنهاي اين حاشيه تمدن سيلک است. تپه هاي موسوم به سيلک واقع در 2 کيلومتري جنوب غربي کاشان يکي از کهن ترين مراکز استقرار بشر در فلات مرکزي ايران به شمار مي آيد. حدود هفت هزار سال پيش مردم سيلک پايه و اساس تمدني را بنيان نهادند که در دوره هاي مختلف پيشرفت شاياني را بدست آورد. نشانه هايي از اين پيشرفت و ترقي را مي توان در آثار سفالين و اشياء مسي و مفرغي بدست آمده از اين تپه ها (تپه هاي شمالي و جنوبي سيلک) که امروزه زينت بخش اکثر موزه هاي معتبر ايران و جهان است، مشاهده کرد. اقوام سيلک كه داراي ابداعات و نوآوريهاي فراواني در صنايع آن دوران بوده اند، با تمدن بين النهرين و مناطق ديگر ايران ارتباطات فرهنگي و اقتصادي داشته اند. تمدن سيلك به عنوان يكي از نخستين تمدن هاي دشت نشين براي باستان شناسان از اهميت قابل توجهي برخوردار مي باشد. خاصه آنكه در كوزه گري و نگارگري و استفاده از آجر پخته در بناي ساختمانها و موارد متعدد ديگر به پيشرفتهاي قابل ملاحظه اي رسيده بودند. گرچه ردپاي اين تمدن ناگهان در تاريخ گم مي شود و مردم سيلك بر اثر هجوم اقوام تار و مار و گريزان مي شوند، اما برخي بر اين عقيده اند كه ساكنان سيلك پس از ويراني شهر و ديارشان به چشمه ساران به ويژه نياسر و نوش آباد پناه برده و آباديهايي را بوجود آورده اند. با توجه به اينكه در منطقه كاشان آثاري از دوره هخامنشي و اشكاني وجود ندارد و پژوهشهاي باستان شناسي نيز در اين منطقه بسيار محدود بوده است از تمدن اين دوره در كاشان اطلاعات زيادي در دست نيست ليكن كشف سكه هاي نقره متعلق به دوران هخامنشي و اشكاني در اين منطقه نشان از ردپاي تاريخ دوره هخامنشي و سلوكي دارد. كشف گنجينه اي متعلق به اواخر هزاره اول قبل از ميلاد در روستاي مرق گواهي بر امتداد مدنيت در منطقه كاشان تا اواخر دوره هخامنشي است. گرچه اخبار و مداركي از دوره اشكانيان در اين منطقه بدست نيامده است اما قراين متعدد تاريخي خبر از آباداني و رونق كاشان در دوره ساسانيان مي دهد. وجود آتشكده هاي نياسر ، خرمدشت و نطنز، اشارات مولف تاريخ قم به مناطق باستاني چون نياسر و نوش آباد ، اخباري مربوط به يك شهرك دوره ساساني به نام سارويه درمنطقه كاشان كه به گزارش تاريخ نويسان تا دوره اوليه اسلامي نيز آثاري از آن برجاي بوده است همگي گواهي بر اين مدعاست.
امروزه مقوله گردشگري از جهات مختلف مانند تاثيرات اقتصادي ، محيطي ، رفتاري ، فرهنگي و اجتماعي مورد بحث و تحليل قرار گرفته است .
از مهمترين فرايند هاي مثبتي كه ميتوان از توسعه گردشگري براي شهرمان متصور شويم :
افزايش بهره وري و كار آفريني نيروي انساني ، اشتغال زايي ، تعامل فرهنگها و گفتمانها ،حفظ محيط زيست ، توسعه محصولات صنايع دستي و فرهنگ بومي شهرهاي كوچكتري چون شهر ما مي باشد .
ميدانيم كه در شهرهاي كوچكتر يا به عبارتي محيط هاي كوچك با پتانسيل هاي گردشگري فراوان تاثير پذيري به مراتب بيشتري نسبت به شهرهاي بزرگ در اين زمينه وجود دارد . و اين بستگي به جمعيت انساني و فرهنگ بومي يك شهر دارد كه آيا تمام جنبه هاي منفي گردشگري را جذب كند يا تمامأ از جنبه هاي مثبت آن تاثير بگيرد . ميخواهيم در اين زمينه بحث كنيم كه چه عواملي باعث ميشود تا شهرما گزينه دوم را شامل شود يعني تاثير مثبت قضيه .
اگر همگي ما اين دانش را داشته باشيم كه رفتار مناسب و روابط متقابل ميزبان و گردشگر،
در زمينه توسعه آن به چه ميزان مهم است يا بهتر بگوييم در كل تاثيرات فرهنگي و اجتماعي توسعه گردشگري را حتي بصورت كلي مي دانستيم در اين زمينه فعاليت هاي بيشتر و با كيفيت بهتري صورت ميداديم ، و به مراتب زودتر از اينها به مراحل بالا تري از توسعه راه پيدا ميكرديم و در همين رابطه به بحث مختصري ميپردازيم :
از تأثيرات فرهنگي و اجتماعي ورود گردشگر به شهرما ميتوان به اين مورد اشاره كرد : افزايش يا كاهش سلامتي در جامعه ، تغيرات رفتاري در اخلاقيات جوانان و تغييرات زباني مردم شهرمان و مسلما اين خود ما هستيم كه جنبۀمثبت از هركدام را گسترش دهيم يا جوانب منفي آن را ؛ بر فرض مثال اگر در شهرمان اورژانس ويا هر مركز درماني ديگري رشد و توسعه كاربردي نداشته با شد حتما با مشكل بهداشتي در آينده خواهيم شد و از طرفي ديگر اگر بخواهيم به توسعه گردشگري بينديشيم بايستي توسعه بهداشتي و سلامتي افراد را در نظر داشته باشيم .در مثالي ديگر اگر ما بدانيم كه گردشگري كه وارد شهر ما ميشود چه زيباتر است كه زبان محلي ما را بشنود ، ياد بگيرد وحتي در مورد آن پژوهش كند تا اينكه ما با زبان غير بومي و با وي صحبت كنيم و اثري از زبان محلي در فرهنگ ما در آينده نباشد .
اگر در هر شهر توريستي با پتانسيل هاي گردشگري بالا مثلا نوش آباد شهر زير زميني ، قلعه هاي تاريخي ، مسجد جامع و ... (در شهرهاي ديگر مانند كندوان و ماسوله) حتما به وضوح مشاهده خواهيم كرد كه بخش خصوصي و دولتي در كنار هم به نفع شهر و جامعه قدم بر ميدارند و به توسعه هر چه بيشتر و سريعتر آن مي كوشندو راهكارهايي مناسب نظير ايجاد مكان و اقامت براي گردشگر ، توسعه بخش تسهيلات و امكانات حمل و نقل ، گسترش مراسم ويژه سرگرمي و تفريحي ، رستوران ، سرويس بهداشتي عمومي ومحلي براي فروش و عرضه صنايع دستي و همچنين محصولات فرهنگي آداب و رسوم خاص كه مسلما مورد اخير از پتانسيل بسيار بالايي در شهر ما برخوردار است را در نظر دارند . با اميد به اينكه افزايش چشمگير كميت و كيفيت محصولات گردشگري را شاهد باشيم .
شهرنوش آباد در ۸ كيلومتري شمال شهرستان كاشان استقرار دارد . در متون تاريخي از جمله كتاب تاريخ قم كه در سال 378 هـ . ق. تأليف شده به نوش آباد اشاره شده است . در اين شهر آثار تاريخي متعددي وجود دارد كه از آن جمله مي توان به بناهايي چون : قلعه خشتي و مسجد علي نوش آباد كه باقيمانده قسمتي از گچبريهاي محراب مسجد اوليه كه در حال حاضر در ابتداي ورودي به شبستان اين مسجد وجود دارد و حكايت از دوران ايلخاني مي كند ، اشاره نمود . مسجد جامع نوش آباد يكي از اهم بناهي تاريخي اين شهر است كه شبستان زمستاني اين مسجد با سقفهاي چهار بخشي و جرزهاي پهن و وسيع از قدمت فراوان آن حكايت مي كند و گذشته از آن وجود مناره فعلي مسجد مزبور كه اخيراً مرمت شده و در روي بدنه آن با آجر آيه : الـعـلـم عنـد ا... ، بصورت مكرر نقش بسته و در كتيبه زير مأذنه مناره كه آجري مي باشد و با آجرهاي بصورت مثلث ( نيمه ختايي ) با طرح و خط بسيار جالبي اسامي خلفاي راشدين بدين نحو تكرار شده است . روي يكي از آجرها نام حضرت محمد (ص) و حضرت علي (غ) و روي يك آجر نام ابوبكر و روي آجر ديگري نام عمر و عثمان با هم روي خشت آجر حك و آجر پخته شده است . اين آجرها بصورت هفت و هشت در مجاورت يكديگر و بصورت تكراري نصب شده و تعداد كل آن بالغ بر 7 ، 8 آجر بوده كه بتدريج ريخته شده است . اين بنا داراي دو ايوان اصلي در اضلاع شمالي و جنوبي و دو ورودي اصلي در اضلاع جنوبشرقي ( داراي تاريخ 1004 هـ . ق. است . ) و جنوبغربي ( داراي در دو لنگه چوبي بوده و داراي تاريخ 1135 هـ . ق. است . ) ، اين ورودي در زير ساباط و در جلو امامزاده واقع گرديده است ، در طرفين ايوان جنوبي قرار دارند ، مي باشد . ورودي فلزي جديدي اخيراً در ضلع شمال غربي و از روبروي آب انبار ، در اين بنا ايجاد شده است . در پشت ايوان شمالي مسجد جامع رواقي وجود دارد و بعد از آن محوطه ايست كه بصورت زمين مي باشد . رواق مذكور مسقف بوده و سقف مياني آن آجري است و به احتمال زياد مربوط به دوران صفوي است . شبستان تابستاني اين مسجد در طرف شرق اين رواق بوده كه متأسفانه پرگرديده و شبستان فعلي كه زمستاني مي باشد روي شبستان تابستاني گسترش يافته است . مناره در ضلع غربي رواق مذكور شكل گرفته و ساخت و سازهاي بعدي پنج ضلع از هشت ضلعي ساقه مناره را محو نموده و در نظر است با انجام عمليات مرمتي ، بصورت اول بازسازي و احياء شود . صحن مسجد مربع شكل است و در بين ايوانهاي شمالي و جنوبي و همچنين شبستان مسجد ( در طرف شرق ) و ايوانهاي رولق مانندي در جبهه غربي محصور است . شبستان زمستاني كه تنها شبستان فعلي مسجد است سقفهاي آجري و بصورت طاق چشمه دارد . ايوان جنوبي مسجد از ايوان شمالي معتبر تر است و داراي كتيبه هاي گچي به خط ثلث مي باشد و با روش گچبري بصورت برجسته مرقوم گرديده است . محراب مستقر در اين ايوان در وسط ضلع احداث شده و مزين به گچبري است . مسجد جامع نوش آباد در تاريخ 19/02/1377 به شماره 2015 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است .
